Rozruch okolo expedície Roraima 2003

Reakcia Braňa Šmídu na nejaký ten rozruch okolo expedície Roraima 2003

prof. Franco Urbani - Venezuela

(len v angličtine)

Dear members of the Czech and Slovak Speleological Societies expedition to Roraima. Jan. 2003

Sorry for the delay but having returned from a couple of summer long geological field trips and having started classes I want to reply to your email of July 10 and also tell you that we received in the P.O. Box of the Sociedad Venezolana de Espeleología (SVE) your parcel with a letter, photos and a CD, and a week ago the recently published Book. The parcel you said was sent to the University address never arrived.

Here our side of the story: The SVE came to know about your expedition several months ago by third parties voices and INPARQUES-Caracas who asked us if we knew about an Czech speleological expedition to Roraima. We even talked with the INPARQUES chief of the whole Bolivar State in Ciudad Bolívar and he knew nothing but he thought that we were involved. Therefore I quickly sent an email to our mutual friend Dr. Pavel Bosak, asking about this expedition so he also came to know about it and made the bridge with you. He told me that he talked with you and that he was going to fax me the “permits”, but what he send me (given by yourself) were mere papers with figures of money you spent that meant nothing to the matter involved and of course are no permits, besides I felt quite insulted receiving such meaningless stuff as an explanation.

So at this point with your email, plus the digital material and the recent Book, the pertinent question still arises: Where is the permit from INPARQUES or any other authority for your speleological expedition? And therefore if you cannot show it yours was an ILLEGAL EXPEDITION. So please if you do have it, fax it to me (58-212-272.0724) as soon as possible.

Your “explanations” given in the email can not withstand any inquiry. Here some personal thoughts (not necesarily the ones of the SVE):

- An expedition like yours certainly is not prepared during a single weekend, and as you said from one year before your were making inquiries and received information from San Francisco de Yuruani. Even worse, in your Book you state that yourself and somebody else were in Roraima one year before.

If your information came from the local INPARQUES Park Ranger of Roraima, that does not mean that you were to be exonerated from obtaining the proper permits for a SPELEOLOGICA EXPEDITION. Yes, we all know that for tourism there is no need of special permits to visit Roraima, but certainly yours was not a tourist visit, yours clearly was a scientific speleological expedition.

Hypothetically, if one year before you asked the Park Ranger if you could return to Roraima with a group of cavers to visit the caves, obviously he would have said yes, because he deals with tourists.

- In the organization of an expedition, a good deal of homework has to be done, and you had more that one year time so there is no excuse whatsoever of no contacting us, or formally to the Head Office of INPARQUES.

You know the Boletín de la Sociedad Venezolana de Espeleología which you have the whole collection in the Czech Society. There in the counter-cover you will find several current emails, and the mailing address. So from one year before even if my former e-address (furbani@sagi.ucv.edu) did not work, you could contact rafalecarreno@cantv.net or carlosb@usb.ve whose addresses appear in the bulletins of the past 6 years, there are also telephone and fax numbers. Besides if you could not receive any reply by email you could have written a normal paper letter to the same address in which you sent in March the results of the expedition, and more recently the Book.

Even more, just go to any Internet search engine and write “Sociedad Venezolana Espeleologia”, “FEALC Venezuela”, “Franco Urbani Venezuela” and you will find immediately the way to contact us. So please do not give excuses that you could not find us (or me) in more than a year. The real point that stands clear is that you or somebody else did not take enough effort to make such contact, and I personally now come to believe that what you say you did just seems to be a cosmetic cover for not having done the proper steps to contact us.

- The fact that you used Antonio José Arocha González, and authorized guide, makes no difference, of course that is his job and he charged you accordingly, he is not an INPARQUES officer, so that makes no difference in this matter.

In your Book you said that you dismissed your Indian helpers, that certainly is not normal in a “tourist” visit in which they must accompany the tourists all the time, besides you also state that you had to climb down the Mountain earlier that expected because INPARQUES send somebody up to tell you that you had to come down. This last point looks quite strange to me for a mere tourist visit.

So my conclusion is that with the available information, and unless you show otherwise yours was an illegal expedition that went against the more basic issues of the UIS Code of Ethics, and therefore I reserve the rights to take the proper and further steps in Venezuelan or International instances.

Finally I must say that you really did a good work, but this fact does not preclude all the previous statements.

Sincerely yours,

Franco Urbani

Telefax: (58)-212-272.0724

Reakcia Branislava Šmídu

Vážený pán profesor Urbani,

volám sa Branislav Šmída a som jeden z partie slovenských jaskyniarov, ktorí sme objavovali s Marekom Audym v januári 2003 jaskyňu Kryštálové oči na Roraime. Marek, môj dobrý priateľ, excelentný jaskyniar a zároveň priamy človek, ma oboznamuje priebežne s mailovou korenšpondenciou, čo sa s Vami rozbehla prostredníctvom Pavla Bosáka. Sme tomu úprimne radi, lebo veríme, že práve to povedie k vzájomne bližším kontaktom s Vami a azda v nadväznosti na to aj k novým poznatkom zo sveta kvarcitového podzemia. Z našej strany, budem sa opakovať po Marekových slovách, Vám už adresovaným, a verte nám to: bol, je a bude o spoluprácu s Vami a venezuelskými jaskyniarmi eminentný záujem!! Práve k tomuto, aspoň z našej strany určite, by sme v konečnom dôsledku chceli dospieť! Z tohto listu teda, dúfam, vycítite našu snahu v pozitívno. Trebárs aj s finálnou pointou – čo by ste povedali na myšlienku, zorganizovať niekedy už v blízkej budúcnosti na stolové hory Vašej krajiny už spoločnú expedíciu?

Moja manželka vie výborne po španielsky (dlhé roky spolupracuje so spoločnosťou z Coruňe), môžete preto písať v rodnej reči, tak sa nám bude konverzovať lepšie, než v angličtine. Marek ma aj práve preto poprosil, aby som prebral štafetu komunikácie s Vami, pán profesor. Ak dovolíte, pokúsil by som sa Vám tiež navrhnúť, aby ste (po tomto liste?), ak Vám za to budeme stáť, pozmenili oficiálny tón a neriešili už veci prostredníkmi. Tí za nás ďalšie jaskyne na stolových horách, myslím, neobjavia. Sme presne takí istí jaskyniari ako Vy, odchovaní neraz aj drsnými pomermi a schopní i ochotní čeliť mnohým prekážkam. Zrejme, ak budete javiť o spoluprácu s nami úprimný záujem, určite si porozumieme. A môže to viesť ešte aj k zaujímavým výsledkom!

Pavel Bosák je aj náš dlhoročný známy a kolega. Apeloval ste naň asi nielen ako na popredného funkcionára UIS, ale i ako predstaviteľa národnej federácie ČSS, ktorá zastrešuje aj Mareka Audyho. Náš postup pred, počas expedície aj po nej mu Marek dopodrobna vysvetlil a ja ho môžem len potvrdiť. Pavel sa nestranný prístup snaží zachovať asi aj preto, že sám ako dlhoročný jaskyniar cíti, že tu ide viac o vnímanie OBJAVU ako takého, a menej o formality, ktoré zvádzajú pozornosť niekam inam. Náš vzájomný kontakt je azda poznačený pre Vás tak trochu náhlou a prekvapujúcou informáciou, ešte k tomu „z druhej ruky“, že na Roraime akísi Česi a Slováci objavili jaskyňu, ktorá dosť podstatne zasiahla do rebríčka veľkých kvarcitových jaskýň nielen vo Venezuele, ale aj vo svete. Celkom dobre tomu rozumieme. No veci môžme ďalej usmerniť na správnu mieru - Vy sám, vaši kolegovia, venezuelskí jaskyniari, ktorí budú mať o to záujem, a partia, s ktorou sme tam boli. Verím, že nás budete brať viac ako kolegov z brandže, jaskyniarov dušou i srdcom. A možno aj ako potenciálnych kamarátov, s ktorými by ste časom s radosťou vyrazil spoločne hoci znovu aj niekde do džungle, či hoci aj na Roraimu! My o to veľmi stojíme!

Budem sa možno po Marekovi vo viacerom opakovať, ale na Roraime sme v januári 2003 pôsobili, stále sme v tom domnení, že legálne a nakoniec viac-menej iba turisticky. Žiadna veľká speleologická výprava, nijaká špeciálna výstroj, stačilo pobaliť ruksak, a odcestovať. O dnešnej jaskyni Kryštálové oči (snáď sa aj Vám pozdáva pre ňu tento názov, považovali sme ho za najvýstižnejší) pred naším odchodom ani nikto z nás netušil, že bude celkom rozsiahla a ešte k tomu aj zaujímavá (šťastena jednoducho zapriala). Vtedy to bola len bezmenná diera, podobných sú desiatky. Mohla ako pokračovať, tak aj po pár metroch skončiť. My sami sme na ňu nazerali viac skepticky ako s optimizmom, veď o niečom takom sme v kvarcitoch dovtedy ani len nechyrovali. Úprimne si myslím, že keby mala táto jaskyňa dĺžku 300 m, nebolo by okolo toho žiadne haló, jaskyňa by nikoho nevzrušovala. Ani nás, a na akciu Roraimu 2003 by sme spomínali, že to bol akurát pekný výlet.

No ale čo s tým už teraz urobiť, že je jaskyňa relatívne tak dlhá!? Čo mám životné skúsenosti, a Vy ako vedec to môžete potvrdiť, iba OBJAVY, ktoré skutočne stoja za to, vyvolávajú polemiky, spory, konflikty. Jaskyňa je však už objavená a na tomto historickom fakte nie je možné zmeniť nič. Z Roraimy ju ale neodnesieme. My sme svojou návštevou tejto stolovej hory snáď posunuli zase o trošičku hranice ľudského poznania. Mali sme z akcie radosť a trošičku pominuteľnej slávy, ktoré o čas zase vyprchajú. Zostanú len spomienky. Inak nič viac. Z výsledkov akcie však budete v budúcnosti čerpať jednoznačne najmä Vy a Vaši kolegovia. Myslím si preto, že objav jaskyne Kryštálové oči je pre venezuelských jaskyniarov prínosom.

Naša akcia na Roraime nebola vedeckého zamerania. (Hoci, vzdelaním či speleologickými skúsenosťami sa s profíkmi môžme smelo porovnávať.) Z Roraimy a ani z jej jaskýň sme nebrali absolútne žiadne vzorky. Ani kus kamienka! To určite dokážete posúdiť aj z našej monografie, kde len popisujeme, ale neanalyzujeme.

My tvrdíme, že sme boli hore na Roraime LEGÁLNE, a hlavne preto, lebo vlastne úplne rovnako, ako ostatní turisti či jej návštevníci. Pravidlá návštevy tejto stolovej hory sme dodržali, presne tak, ako to bolo od nás miestnymi pomermi požadované. Riadne sme sa zahlásili a zapísali do knihy návštevníkov na správe INPARQUES v Parai-tepui, využili služby domorodcov zo San Francisco de Yuruaní, seriózne im zaplatili za sprievodcovské služby i vynášku materiálu (máme možno trošku svojský názor, že Roraima patrí najmä miestnym Indiánom Pemónom). Správe INPARQUES sme sa vôbec nevyhýbali a ranger v Parai-tepui nám dokonca vyjednával s Pemónmi cenu a rozsah platených služieb. Práve ním (a on bol najvyššou autoritou, s ktorou sme museli prísť do kontaktu) máme podpísaný doklad o úhrade vo výške 340 USD (ten bloček od INPARQUES, ktorého kópiu Vám akiste zaslal Dr. Bosák). INPARQUES nám takto legalizovalo naše pôsobenie na Roraime. Pri návrate z Roraimy sme u tohto správcu prešli hĺbkovou kontrolou našej batožiny, či sme nevzali z hory kremenné krištále alebo iné prírodniny. Nie, nič také. V batohu sme mali aj jaskyniarske prilby, lano, karabíny, vysvetlili sme mu, na čo to je, potom privolal vysielačkou džíp a k spokojnosti všetkých sme sa rozlúčili.

Pri výstupe na Roraimu sme mali povinne správou INPARQUES určeného vodcu, Antonia, ktorý bol o tom, že vliezame na Roraime do jaskýň, navyše informovaný a akceptoval to. On držal nad nami patronát a preberal zodpovednosť. V posledný deň sme ho vzali do útrob jaskyne Kryštálové oči (inak ho to príliš nezaujímalo) a sprevádzal nás zároveň ku Trhline lietajúcich diablikov, kde sme pred jeho očami uskutočnili zostup. Bol spokojný a vypýtal si dolárový bonus.

Že je zakázané na Roraime horolezectvo, sme sa na správe INPARQUES v Parai-tepui dozvedeli, ale nič také sme nerobili. Ale do jaskýň tu zakázané vstupovať nie je. Z praktického hľadiska - do jaskýň vstupuje na Roraime predsa prakticky každý jej návštevník! Skoro každý turista sa tu okúpe v ponore El Foso a iba vo vchodoch jaskýň sa na Roraime táborí. Robia to tak úplne všetci turisti. Sami sme videli, že títo boli tiež zvedaví, čo je za bivakom, dnu hlbšie v podzemí a bežne tam vstupovali, nevystrojení, no hoc aj niekoľko sto metrov dovnútra (napr. v Jaskyni v hoteli Guácharos). Indiánski sprievodcovia ich v tom vehementne podporovali, alebo ich tam dokonca sami viedli! Prečo by sme tam teda do podzemia nemohli vstúpiť aj my, ktorí sme mali pobyt na Roraime podobne zlegalizovaný, ako všetci ostatní dookola a u Indiánov vyplatený!? Podobne ako iní turisti sme sa s tunajším jaskynným prostredím odfotografovali (no, asi o dosť kvalitnejšie), a urobili na rozdiel od nich, ktorí okrem vlastného emočného zážitku nepriniesli na tento svet nič nové, ešte aj serióznu mapku. Ale inak nič viac. Držali sme sa zásady: len pozeraj, ale nič neber. Niektorí turisti pili na Roraime pivo, či opaľovali sa, nás zase viac zaujímali jaskynky.

Po formálnej stránke (najmä zákony Vašej krajiny, a v druhom slede miestne, pre Roraimu špecificky formulované pravidlá, od INPARQUES) sa teda náš pobyt na Roraime ničím neodlišoval od návštev iných turistických skupín. Ak by sme ale šli do jadra problému, na Roraimu je podľa informácií INPARQUES v Caracase výstup a pobyt úplne zakázaný(!) a všetci turisti by si mali zvláštne povolenie vybavovať v Caracase. Nikto ho nemá. Ale chyba je aj niekde inde, keď centrála vydá svoje pravidlá, no je sama benevolentná, keďže agentúry, sprievodcovia, či aj pracovníci INPARQUES v Santa Elene de Uairén či San Francisco de Yuruaní si ich vysvetľujú po svojom a uplatňujú cez doláre...

My sme boli v kontakte s INPARQUES priamo na mieste, nie v Caracase, a v miere potreby, ako presne si to vyžadovali jej zamestnanci a s nimi spolupracujúci vodcovia. Iste rozumiete tomu, že si nebudeme komplikovať situáciu viac, než to potrebujeme. Zariadili sme sa teda podľa pravidiel hry, ktoré nám predostreli miestni. Keby nám nabudúce INPARQUES alebo Pemóni ponúkli, že nám logistiku „zložitejšej“ akcie zabezpečia za finančnú protislužbu a potlačia tým svoje vlastné „zákony“, postupovali by sme asi rovnako. Oni z toho nakoniec žijú...

Vzhľadom k etickému kódexu UIS: myslím, že o dodržanie pravidiel styku s vami ako domácimi, venezuelskými jaskyniarmi sme sa pokúsili. Marek sa, konkrétne Vás (predsa vieme, že ste bol dlhé roky v poprednej funkcii v UIS a ste aj vo svete všeobecne známa osobnosť, teda koho vo Vašej krajine lepšieho osloviť!?) pokúšal nakontaktovať, s dostatočným predstihom pred januárom 2003. Neozval ste sa, a čím to bolo, nevieme. Neviem, či to bolo nefunkčnosťou Vašej schránky. Je mi ľúto, že sme sa nespojili, určite by to bolo pre našu stranu prínosom, lebo sme napríklad nevedeli, kde v krajine zoženieme karbid, či tam v tom, vtedy vriacom revolučnom období budú dostať základné potraviny, či bude benzín a budú vôbec chodiť autobusy, kto by nám prípadne pomohol v núdzi, ako by sme mohli preklenúť problémy s vojakmi a podobne.

Po návšteve Roraimy sme sa snažili zachovať, tak ako sa v slušnej spoločnosti patrí. Jaskyne sme pomenovali španielskymi názvami (aj ich časti), výsledky sú spracované nadštandardne vo forme monografie a prvým, ktorému sme tieto kompletne doručili (v tak krátkej dobe), ste opäť Vy. Veď pre koho iného, ak nie pre venezuelských jaskyniarov, sú určené!? Aj preto to rozsiahle španielske resumé v publikácii.

Na Roraimu sme v januári 2003 išli, chcel by som to ešte raz zdôrazniť, bez veľkých očakávaní. Viac ako turisti, s vabankom, že aj keď jaskyňa nebude pokračovať, vôbec nič sa nestane, poprechádzame sa po povrchu tepuy, oboznámime sa s jej morfológiou, ropuškami, karnivornými rastlinkami a presunieme sa trebárs ku Salto Angel, na Auyan alebo do Llanos. Azda aj preto, že sme od akcie neočakávali žiadne veľkolepé objavy, nesústreďovali sme pozornosť až tak veľmi na komunikáciu pred akciou, ale skôr na preklenutie možných problémov už priamo v teréne. Viete sám, že to je dôležitejšia stránka expedícií ďaleko od civilizácie. To sa podarilo a všetky strany boli spokojné. Ale nevedeli sme, ako dopadneme. No pokiaľ sa Vás to dotklo, to sa veľmi ospravedlňujeme.

Veci môžme, ak by ste súhlasil, pozmeniť. Teraz sme už v priamom kontakte a navrhujeme Vám týmto korektnú spoluprácu. Myslíme si totiž, že na Roraimu by sa azda aj oddalo opäť ísť. Pokúsiť sa o nájdenie pokračovania Kryštálových očí a vyriešenie jej genézy (pripomína mi to jaskyne na Cerro Autana, tie sú ale hlbšie v masíve? – aby som sa trochu predstavil, som tiež vzdelaním univerzitne ukončený geológ). Pozrieť sa detailne na speleotémy, či to nie sú hoc aj nové minerály (Váš hand-book Venezuelan cave minerals: a review mám naštudovaný, a osobne, máte moje hlboké sympatie, keď ste pre Vami novoobjavený minerál vymysleli tak neštandardný názov ako sveit, na počesť vašej speleologickej federácie – cítim, že ste pravý jaskyniar!). Zistiť, akým mechanizmom sa vytvárajú trhliny pokemon, či ako vznikajú vtáčie páperové kvaple.

Pán profesor, čo Vy teda na to, urobiť na Roraimu, či súčasne ešte aj na niektorú inú tepuy spoločnú, venezuelsko-slovensko-českú výpravu? My by sme veľmi chceli! Príroda Gran Sabany i stolových hôr nás očarila. Možno sú tam aj ďalšie veľké jaskyne... Pustiť sa do takéhoto projektu spolu, čo poviete!? Dal by ste sa na to, aj formálne zastrešiť takéto podujatie voči úradom, ako koordinátor Vám týmto navrhovanej expedície?

Naše poznatky môžte využiť aj inde, než na Roraime. Jeden náš kolega, nie je síce vôbec jaskyniar, bol viac razy na Auyan-tepuy, v úplne iných oblastiach, než ste v roku 1983 objavovali Aondu a neskôr tam pôsobili Taliani. Máme od neho indície, že ponory a dokonca aktívne pretekané jaskyne sú aj tam, len do nich treba zliezť a zdokumentovať ich...

Pán profesor, verím, že využijete našu mladosť, roraimské knov-how a nadšenie! Stolové hory nás nadchli a veľmi radi sa tam hocikedy vrátime.

Môžme očakávať, že by sme už najbližším mailom dostali odpoveď, chlapi, poďme na to!?

S pozdravom

Braňo Šmída

Kontakt: sandia@nextra.sk
tel: +421 903 786 788 (moja španielsky hovoriaca žena), +421 903 447 965 (ja)
adr: Mgr. Branislav Šmída, Čajkovského 40, 917 08 Trnava, Slovak republic

Verzia v španielčine:

Distinguido profesor Urbani:

Me llamo Branislav Šmída y soy uno de los miembros del grupo de los espeleólogos eslovacos que junto a Marek Audy, en enero de 2003, explorabamos la Cueva Ojos de Cristal en Roraima. Marek – buen amigo mío – un espeleólogo excelente y a la vez un hombre directo, me informa continuamente sobre la correspondencia electrónica que mantiene con usted mediante Pavol Bosák. Nos alegramos con sinceridad porque creemos que ésta llevará a unos contactos más cercanos con usted y quizás también a nuevos conocimientos sobre el mundo subterráneo de cuarcitas. Por nuestra parte, y ahora voy a repetir las palabras de Marek ya dirigidas a usted, y créanoslo: !!!hubo, hay y habrá interés especial por la colaboración con usted y con los espeleólogos venezolanos!!! Exactamente a este fin, por nuestra parte sin duda alguna !quisieramos llegar! Espero que de la presente carta note nuestro esfuerzo por lo positivo. Tal vez sea posible llegar a lo siguente: ?qué tal le gusta la idea de organizar, en un futuro próximo, una expedicin conjunta a las tepuys de su país?

Mi esposa domina notablemente el castellano (desde hace anos colabora con una sociedad espanola con sede en La Coruna), así que puede usted escribir en su idioma materno, de esta manera nuestra conversación será mejor que en inglés. También éste fue el motivo por el cual Marek me pidió que tomara el relevo en la comunicación con usted, senor profesor. Si me lo permite, también voy a intentar proponerle que (?después de la presente carta?) en caso de que le valgamos la pena, cambie el tono oficial y ya no solucione los problemas por intermediarios. Creo que éstos no vayan a descubrir otras cuevas en las tepuys. Somos espeleólogos igualitos que usted – criados en condiciones a veces duras y capaces y dispuestos a enfrentarnos a muchos obstáculos. Pienso que, si usted muestra su sincero interés por la colaboración con nosotros, nos entenderemos. !Y esto puede llevar a resultados interesantes!

Pavel Bosák es también nuestro conocido y colega desde hace anos. Probablemente usted recurrió a él no solamente como a uno de los altos cargos de la UIS sino que también como al representante de la federación nacional ČSS que incluye también a Marek Audy. Marek le ha explicado con detalles nuestros pasos antes, durante y después de la expedición, yo puedo confirmarlo. Pavel intenta conservar su posición neutral quizá también por el motivo que como él mismo es espeleólogo desde hace muchos anos, entiende que se trata más de apercebir el DESCUBRIMIENTO en sí y menos de las formalidades que llevan la atención hacia otro lado. Nuestra relación esté quizás marcada por la información para usted un poco repentina y sorprendente y por encima „de segunda mano“: que en Roraima algunos checos y eslovacos han descubierto una cueva que influyó notablemente en la lista de las grandes cuevas en cuarcitas no solamente en Venezuela sino también en el mundo. Lo entendemos bastante bien. Pero podemos poner las cosas en su lugar: usted, sus colegas, los espeleólogos venezolanos que estén interesados y el grupo que estuvo allí. Espero que nos comprenda más como colegas, espeleólogos de alma y corazón. Y quizá como posibles amigos con los cuales con el tiempo iría con gusto por ejemplo !a la jungla o a Roraima! !A nosotros nos importa mucho!

Es posible que repite mucho lo que usted ya sabe de parte de Marek, pero siempre estuvimos convencidos que en Roraima en enero de 2003 estabamos legalmente y más o menos solamente como turistas. Ninguna gran expedición espeleológica, ningún equipamiento especial, fue hacer la mochila y viajar. Sobre la actual Cueva Ojos de Cristal (quizá también a usted le guste el nombre, nos pareció el más adecuado) antes de nuestra partida ninguno de nosotros sospechaba que iba a ser bastante extensa y además interesante (simplemente hubo suerte). En esos momentos era solamente un agujero sin nombre, parecido a décimas de otros. Podía continuar o a cabo de unos metros terminar. Nosotros mismos la veíamos más con esceptismo que con optimismo, hasta ese momento ni habíamos oído sobre una cosa así en los cuarcitas. Sinceramente, si esta cueva midiese 300 m de longitud, nadie se sublevaría por ella. Tampoco nosotros y la Roraimu de 2003 la recordaríamos como una bonita excursión.

Bueno, ?!qué hacer ahora con el hecho que la cueva es relativamente tan larga!? Mi experiencia, y usted como científico puede confirmarlo, es que solamente los DESCUBRIMIENTOS que de veras valen la pena crean polémica, conflictos. Sin embargo, la cueva está descubierta y en este facto histórico es imposible cambiar nada. De Roraima no nos la llevaremos. Quizás nuestra visita a la tepuy haya empujado un poco más las fronteras del conocimiento humano. Tuvimos alegría y un poco de fama prescindible que se perderán dentro de poco. Quedarán solamente recuerdos, nada más. Sin duda, de los resultados valdrán en futuro ante todo usted y sus colegas. Por eso pienso que el descubrimiento de la cueva Ojos de Cristal es para los espeleólogos venezolanos una aportación.

Nuestra actividad en Roraima no fue de orientación científica (anuque con nuestra titulación y experiencia espeleológica sin miedo podemos compararnos con los profesionales). De Roraima ni tampoco de sus cuevas hemos llevado absolutamente ninguna muestra. !Ni un trocito de piedra! Sobre este facto seguramente se ha dado cuenta también por nuestra monografía, la cual solamente describe pero no analisa.

Nosotros afirmamos que en Roraima estuvimos LEGALMENTE, ante todo por el hecho de que estuvimos allí de igual manera que el resto de los turistas y visitantes. Hemos cumplido con los reglamentos para la visita a la tepuy exactamente como se nos había exigido por las condiciones locales. Nos hemos presentado e inscrito debidamente en el libro de visitantes en la dirección de INPARQUES en Parai-tepui, utilizamos los servicios de los indígenas de San Francisco de Yuruaní, les hemos pagado debidamente por sus servicios de guías y por haber subido el material (somos de la opinión – a lo mejor un poco original - que Roraima pertenece ante todo a los Indios Pemones). La dirección de INPARQUES no la esquivamos para nada y además en Parai-tepui el ranger nos ha negociado con los Pemones el precio y el volumen de los servicios. En efecto, por él (y él fue la máxima autoridad con la cual tuviesemos que entrar en contacto) tenemos firmado el documento sobre el pago de 340 USD (aquella factura de INPARQUES la copia de la cual seguramente le hubiese enviado el doctor Bosák). De esta forma, INPARQUES nos ha legalizado nuestra actividad en Roraima. Al regresar de Roraima, este gerente nos ha sometido al profundo control de nuestros equipajes para saber si habíamos llevado de la montana los cristales cuarzosos u otros productos de naturaleza. No, nada de eso. En la mochila teníamos unos cascos espeleológicos, cuerda, carabinas, le explicamos para que servían, después avisó por el walki-talki al todoterreno y con contento de todos nos despedimos.

Así que durante la subida a Roraima tuvimos obligatoriamente destinado por la dirección de INPARQUES un guía - Antonio - el cual estaba informado sobre el hecho que bajabamos a las cuevas en Roraima y lo aceptaba. Él tuvo el patronazgo sobre nosotros y tomó la responsabilidad. El último día lo llevamos adentro de la cueva Ojos de Cristal (no le interesaba demasiado) y también nos acompanó hasta la Fisura Diablitos Volantes donde hemos realizado la entrada delante sus ojos. Estuvo contento y pidió un bonus en dólares.

Sobre la prohibición del montanerismo en Roraima hemos sabido en la dirección de INPARQUES en Parai-tepui pero no hemos hecho nada de eso. Sin embargo, aquí no está prohibido entrar en las cuevas. Desde el práctico punto de vista !en Roraima entran en las cuevas prácticamente todos sus visitantes! Casi todos los turistas se banan en El Foso y en Roraima se hacen campamentos en las entrada en las cuevas. Lo hacen absolutamente todos los turistas. Hemos visto que éstos estaban curiosos por saber qué había detrás del campamento, en las profundidades del subterráneo y entraban normalmente, sin equipamiento, aunque unos cientos de metros hacia adentro (por ejemplo en la cueva del Hotel Guácharos). !Los guías indios les animaban y hasta que les guiaban ellos mismos! ?!Porque no podríamos entrar en el subterráneo también nosotros que habíamos tenido la estancia en Roraima legalizada y pagada a los indios de la misma manera que todos los demás!? Igual que otros turistas nos hemos fotografiado con el ambiente de cuevas (bueno, quizá con bastante más calidad) y, a diferencia de ellos que a parte de su propia experiencia emocional no han traido a este mundo nada nuevo, hemos hecho un mapita serio. Pero nada más. Hemos cumplido con el principio: mira pero no cojas nada. En Roraima, algunos turistas bebían cerveza, otros tomaban sol, a nosotros nos interesaban más las cuevas.

Desde el punto de vista formal (nos referimos ante todo a las leyes de su país y en segundo lugar a las locales, a los reglamentos de INPARQUES específicamente formulados para Roraima) nuestra estancia en Roraima no se distinguió por nada de las visitas de otros grupos turísticos. Si fuesemos al grano del problema, según nuestras informaciones de INPARQUES en Caracas, la estancia y la subida en Roraima son !completamente prohibidas! y todos los turistas deberían conseguir en Caracas un permiso especial. Nadie lo tiene. El error está también en otro lugar, si la central determina sus reglamentos y ella misma es benévola, después las agencias, los guías, también los empleados de INPARQUES en Santa Elena de Uairén ó en San Francisco de Yuruaní se las explican de su manera y ponen en vigor mediante dólares... Nosotros estuvimos en contacto con INPARQUES directamente en el lugar, no en Caracas, en medida necesaria precisamente de tal forma como lo exigían sus empleados y los guías que colaboraban con ellos. Seguramente comprende que no nos hayamos complicado la situación más de lo necesario. Nos hemos ajustado a las reglas de juego que nos había ofrecido la gente local. En caso de que en un futuro INPARQUES ó los Pemónes nos ofreciesen la dedicación a la logística de una operación „complicada“, por un pago y oprimen así sus propias „leyes“, seguramente haríamos los mismo. Al fin y al cabo, ellos viven de esto...

Teniendo en cuenta el código ético de la UIS, creo que hemos intentado cumplir las reglas del contacto con ustedes - los del país – los espeleólogos venezolanos. Marek ha intentado ponerse en contacto en concreto con usted, (sabemos que ha ocupado durante anos un cargo importante en la UIS y también es un personaje generalmente famoso en el mundo, así que ?!con quién en su país sería lo ideal contactar si no con usted!?), con suficiente antelación antes del enero de 2003. No nos ha contestado, no sabemos cuál ha sido el motivo. No sé si fue debido al no funcionamiento de su buzón. Siento que no haya habido contacto, para nuestra parte sería una aportación porque por ejemplo no sabíamos donde se podía conseguir el carburo dentro del país, si en aquel tiempo revolucionario y caliente se podrían comprar víveres básicos, si había gasolina y funcionaban los autobuses ó eventualmente quién nos ayudaría en caso de emergencia ó como podríamos solucionar problemas con los soldados, etc.

Después de la visita a Roraima hemos tratado a comportarnos como es debido entre gente honrada. A las cuevas les hemos puesto nombres espanoles (a sus partes también), los resultados están elaborados mejor de lo normal, en forma de monografía y la primera persona a la que los hemos entregado en completo (en plazo tan corto) fue de nuevo usted. Para quién, si no para los espeleólogos venezolanos ?!serían destinados!? También éste fue el motivo del voluminoso resumen castellano en el libro.

En enero de 2003 fuimos a Roraima, y esto cabe destacar de nuevo, sin grandes ilusiones. Más de turistas, con el riesgo que aunque la cueva no continuase, no pasaría absolutamente nada, pasearíamos por la superficie de la tepuy, conoceríamos su morfología, los sapitos, las plantas carnívoras y quizá nos trasladaríamos hasta Salto Angel, a la Auyan ó a Llanos. Posiblemente debido al hecho que no esperábamos ningún gran descubrimiento, no prestamos tanta atención a la comunicación antes de la operación, sino a las soluciones de los eventuales problemas directamente en el lugar. Usted sabe que, en las expediciones lejos de la civilización, esta parte es importante. Esto se ha conseguido y todas las partes quedaron contentas. Pero no sabíamos como iba a terminar. Si le ha ofendido, acepte nuetras sinceras disculpas.

Las cosas, si usted estuviese de acuerdo, podríamos cambiarlas. Ahora ya estamos en contacto directo y le proponemos una colaboración concreta. Pensamos que vale la pena volver a Roraima. Intentar encontrar la continuación de los Ojos de Cristal y la solución de su origen (me recuerda las cuevas en Cerro Autana pero éstas ?están más profundamente en el maciso? permítame presentarme – también soy geólogo con universidad terminada). Ver detalladamente los estalactitas, a ver si no son nuevos minerales (su obra Venezuelan cave minerals: a review la tengo estudiada y personalmente usted tiene mi admiración profunda debida a que para el mineral descubierto por usted eligiese un nombre tan poco habitual - sveit – en honor de su federación espeleológica; se nota que es usted un !espeleólogo de verdad!). Descubrir con qué mecanismo se crean las fisuras pokemon ó como se forman los plumón estalactitas de pájaros.

Senor profesor ?qué dice a la idea de organizar una expedición conjunta venezolano-eslovaco-checa a Roraima ó en el mismo tiempo a alguna de las otras tepuys? !A nosotros nos gustaría mucho! La naturaleza de la Gran Sabana y de las tepuys nos encantó. Es posible que haya otras cuevas grandes... Hacer juntos un proyecto de este tipo ?qué diría? ?Como el coordinador de una expedición que con ésta le estamos proponiendo, también coordinaría la parte formal ante las autoridades?

Nuestros conocimentos puede usted aprovechar también en otros lugares fuera de Roraima. Un colega nuestro - nada de espeleólogo – ha estado varias veces en Auyan-tepuy, en zonas absolutamente distintas a las zonas donde descubrían Aonda en el ano 1983 y más tarde estuvieron los italianos. De él tenemos indícios que también allí hay inmersiones y hasta cuevas fluidas de forma activa, solamente hay que bajar y documentarlas... Senor profesor !espero que haga uso de nuestra juventud, el knov-how roraimano y nuestro entusiasmo! Las tepuys nos encantaron y volveremos con gusto cuando sea. ?Podemos esperar que ya en el próximo e-mail recibamos la resuesta: ?!chicos, vamos a eso!?

Saludos cordiales,

Braňo Šmída

Kontakt: sandia@nextra.sk
tel: +421 903 786 788 (moja španielsky hovoriaca žena), +421 903 447 965 (ja)
adr: Mgr. Branislav Šmída, Čajkovského 40, 917 08 Trnava, Slovak republic

[návrat na začiatok stránky]
 
© 2002-2010 speleork.sk - OSS Ružomberok | created by julein.sk | valid XHTML 1.0 + CSS
TOPlist